Luận ngữ (Hoa ngữ) ~ 論語

第一篇 Thiên thứ nhất 学 而 Học nhi 1.1 子曰: 学而时习之,不亦悅乎？ 有朋自远方来,不亦乐乎? 人不知 而不愠,不亦君子乎 ? Tử viết: Học nhi thời tập chi, bất diệc duyệt hồ ? Hữu bằng tự viễn phương lai, bất diệc lạc hồ ? Nhân bất tri nhi bất uấn, bất diệc quân tử hồ ? Khổng tử nói: Học thì phải luyện tập, chẳng vui lắm sao ? Có bạn hữu nơi xa đến thăm, chẳng mừng lắm sao? Người chẳng hiểu ta mà ta không buồn giận họ, thế chẳng phải người quân tử ư ? 1.2 有子曰:"其为人也孝悌, 而好犯上者,鲜矣; 不好犯上,而好作乱者,未之有也。君子务本,本立而道生。孝悌也者, 其为仁之本与？" Hữu tử viết: Kỳ vi nhân dã hiếu đễ, nhi hiếu phạm thượng giả, tiển hĩ; bất hiếu phạm thượng, nhi hiếu tác loạn giả, vị chi hữu dã. Quân tử vụ bản, bản lập nhi đạo sinh. Hiếu đễ dã giả, kỳ vi nhân chi bản dữ ! Hữu tử nói: Người biết hiếu thuận với cha mẹ, kính trọng người lớn tuổi hơn mà lại thích cãi cọ xung đột mạo phạm cấp trên là hiếm có; Người không thích mạo phạm cấp trên mà lại thích làm loạn là không có. Quân tử chuyên tâm lo cái gốc tu thân thì đạo lập thân tự nhiên phát sinh. Hiếu và đễ là cái gốc của đạo Nhân. 1.3 子曰：巧言,令色，鲜矣仁。 Tử viết: Xảo ngôn, lệnh sắc, tiển hĩ nhân. Khổng tử nói: Người ưa dùng lời nói khéo hay, làm vẻ mặt hiền lành, như vậy chưa hẳn là người có lòng nhân. 1.4 曾子曰: 吾日三省吾身。为人谋而不忠乎？与朋友交而不信乎？传,不习乎? Tăng tử viết: Ngô nhật tam tỉnh ngô thân. Vị nhân mưu nhi bất trung hồ? Dữ bằng hữu giao nhi bất tín hồ ? Truyền, bất tập hồ ? Tăng tử nói: Tôi mỗi ngày xét mình ba điều. Mưu việc cho người khác thành tâm chưa ? Kết giao bạn bè đã giữ chữ tín chưa ? Kiến thức thầy truyền dạy, đã luyện tập chưa ? 1.5 子曰:道千乘之国,敬事而信,节用而爱人,使民以时 Tử viết: Đạo thiên thừa chi quốc, kính sự nhi tín, tiết dụng nhi, ái nhân, sử dân dĩ thời. Khổng tử nói: Lãnh đạo quốc gia có nghìn cỗ xe, phải giữ điều tín mọi việc, tiết kiệm chi tiêu, yêu mến dân, sử dụng sức dân theo thời gian thích hợp 1.6 子曰: 弟子,入则孝, 出则悌，谨而信，汎爱众而亲仁，行有餘力,则以学文 Tử viết: Đệ tử, nhập tắc hiếu, xuất tắc đễ, cẩn nhi tín, phiếm ái chúng nhi thân nhân, hành hữu dư lực, tắc dĩ học văn. Khổng tử nói: Này trò, ở nhà phải hiếu thuận với cha mẹ, ra ngoài tôn kính người hơn tuổi, cẩn thận giữ điều tín, gần gũi thân cận với người nhân đức, được như vậy mà còn dư sức thì học tập tri thức nữa. 1.7 子夏曰: 贤贤易色；事父母能竭其力；事君,能致其身；与朋友交,言而有信。虽曰未学, 吾必謂之学矣. Tử Hạ viết: Hiền hiền dịch sắc; sự phụ mẫu năng kiệt kỳ lực; sự quân, năng trí kỳ thân; dữ bằng hữu giao ngôn nhi hữu tín. Tuy viết vị học, ngô tất vị chi học hĩ. Tử Hạ nói: Tôn trọng hiền tài hơn nữ sắc; đối đãi với cha mẹ tận lực; thờ vua liều chết quên thân, giao lưu bạn hữu nói lời tin cậy. Người như vậy tuy không đi học, ta coi là người có học. 1.8 子曰: 君子，不重则不威；学则不固。主忠信。无友不如己者；过则勿惮改 Tử viết: Quân tử, bất trọng tắc bất uy, học tắc bất cố. Chủ ‎‎trung tín. Vô hữu bất như kỷ giả; Quá tắc vật đạn cải. Khổng tử nói: Quân tử thiếu thái độ trang trọng thì không uy nghiêm; học cũng không củng cố được kết quả. Quân tử lấy chữ tín và trung làm chủ. Không kết bạn với người không giống mình. Có sai lầm không ngại sửa chữa. 1.9 曾子曰：慎终追远，民德归厚矣 。 Tăng tử viết: Thận chung truy viễn, dân đức quy hậu hĩ. Tăng tử nói: Cẩn thận lo tang lễ cha mẹ, thường tưởng nhớ tổ tiên xưa, dân chúng cảm đức mà theo về. ............. Mời Các Bạn xem và download phần dịch nghĩa tại Thư Viện Kinh Sách: http://www.mediafire.com/view/?ls9pvdvwoza2czu Chúc Mọi Người Vui Vẻ, Bình An, Thánh Phàm Như Ý